Akcyza na zdrowie. Środki z podwyżki trafią do NFZ

26.02.2026 odbyła się konferencja prasowa Klubu Parlamentarnego Polska 2050 poświęcona działaniom na rzecz ograniczenia spożycia alkoholu w Polsce oraz wzmocnienia systemu ochrony zdrowia. W spotkaniu z mediami udział wzięli Wioleta Tomczak, Łukasz Osmalak oraz Kamil Wnuk.

Przedstawiciele klubu podkreślili, że Polska 2050 od wielu miesięcy konsekwentnie realizuje program prozdrowotnej polityki publicznej. Jesienią 2025 roku klub złożył dwa projekty ustaw:

• projekt umożliwiający badanie posłów i senatorów alkomatem przez Marszałka Sejmu lub Senatu,
• nowelizację ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Obecnie rozpoczynają się prace podkomisji zdrowia nad wypracowaniem wspólnego, kompromisowego projektu ustawy na bazie propozycji Polski 2050 oraz Lewicy. Celem jest przyjęcie rozwiązań jeszcze w tym półroczu.

Polska 2050 złoży poselski projekt ustawy o podwyżce podatku akcyzowego, analogiczny do propozycji rządowej, jednakże właśnie z tym głównym zastrzeżeniem, czyli przekazaniem środków do Narodowego Funduszu Zdrowia na profilaktykę i leczenie, a także możliwością przygotowania się przedsiębiorców i społeczeństwa do tej zmiany, czyli półrocznym vacatio legis – powiedziała na konferencji posłanka Wioleta Tomczak.

Klub zapowiedział również złożenie poselskiego projektu ustawy podnoszącej podatek akcyzowy na wyroby alkoholowe o 15% (wino, piwo, wódka). Projekt jest odpowiedzią na wcześniejsze weto prezydenta wobec ustawy, która nie zawierała gwarancji przekazania środków na ochronę zdrowia ani odpowiedniego vacatio legis.

Nowa propozycja Polski 2050 zawiera dwa kluczowe mechanizmy zabezpieczające:

1. Przekazanie nadwyżki z podwyższonej akcyzy do Narodowego Funduszu Zdrowia – środki mają być przeznaczone w pierwszej kolejności na profilaktykę oraz leczenie uzależnień.
   Półroczne vacatio legis – umożliwiające przedsiębiorcom i konsumentom przygotowanie się do zmian.

Zgodnie z projektem minister finansów do 15 marca każdego roku przekazywałby do NFZ nadwyżkę wpływów względem roku 2024.

Wszyscy jesteśmy świadomi tego, że alkohol bardzo często wpływa negatywnie na to, co dzieje się w naszych rodzinach. W związku z powyższym, aby pomóc naszym rodzinom, niejednokrotnie naszym bliskim, aby przez to też pomagać naszym dzieciom. Chcemy wprowadzić rozwiązanie, które będzie w stanie zarazem wesprzeć system ochrony zdrowia – podkreślił poseł Łukasz Osmalak.

Podczas konferencji zwrócono uwagę na skalę problemu alkoholizmu w Polsce. Według danych przywołanych przez przedstawicieli klubu, nawet 12 milionów Polek i Polaków jest bezpośrednio lub pośrednio dotkniętych skutkami uzależnienia od alkoholu. Wskazano na konsekwencje zdrowotne, społeczne i ekonomiczne, w tym przedwczesne zgony – szczególnie mężczyzn w wieku produkcyjnym.

Proponowana podwyżka akcyzy ma na celu ograniczenie ekonomicznej dostępności alkoholu oraz zwiększenie odpowiedzialności fiskalnej za koszty leczenia skutków uzależnień.

Równolegle klub apeluje o odmrożenie projektu umożliwiającego badanie parlamentarzystów alkomatem, podkreślając wagę odpowiedzialności za podejmowane decyzje publiczne.

Alkoholizm to jest choroba, która nie ma poglądów politycznych. Alkoholizm nie jest ani lewicowy, ani prawicowy. Dlatego apeluję serdecznie do Pana Przewodniczącego z Koalicji Obywatelskiej o odmrożenie projektu Pani Przewodniczącej Wioli Tomczak – zaapelował poseł Kamil Wnuk.

Przedstawiciele Polski 2050 podkreślili, że alkoholizm nie ma barw politycznych i wymaga ponadpartyjnej współpracy. Zaapelowano zarówno do większości parlamentarnej, jak i do Prezydenta RP o wsparcie proponowanych rozwiązań.

Klub zapowiada dalsze działania legislacyjne oraz konsekwentne zabieganie o wdrożenie kompleksowej, prozdrowotnej polityki ograniczającej negatywne skutki spożycia alkoholu w Polsce.

• Osoby wspomniane w artykule:
• 
• 
•